BangkokOnFire

การออกแบบสถาปัตยกรรมเพื่อป้องกันการก่อการร้าย ตอนที่ 1

เขียนเมื่อ 21 May 2010 at 00:34

หัวข้อนี้เป็นบทความที่ผมคิดที่จะเขียน มาประมาณ สามปีที่แล้ว ตั้งแต่ในบ้านเรา คือที่กรุงเทพเกิดเรื่องการวางระเบิดมาเป็นระยะๆ แต่ก็ไม่มีโอกาสที่จะรวบรวมข้อเขียนนี้ขึ้นมาสักที ทั้งๆที่ได้วางโครงเรื่องเอาไว้แล้ว มีการหาข้อมูลดิบบ้างส่วนไว้แล้ว

จนกระทั่งวันนี้ผมคิดว่า ต้องเข็นเรื่องนี้ออกมาสักที เพราะน่าจะมีประโยชน์กับ สถาปนิก และ เจ้าของอาคารที่จะพัฒนา ออกแบบและก่อสร้าง อาคารที่สามารถป้องกันการก่อการร้ายได้บ้างไม่มากก็น้อย

หลายคนหลังจากที่ได้รับฟังรับรู้ข้อมูลในเหตุการณ์ต่างๆที่เกิดขึ้นในกรุงเทพช่วงสามสี่วันนี้ อาจจะเกิดข้อสงสัยว่า ทำไมอาคารขนาดใหญ่ที่ไฟไหม้นั้น เกิดการถล่มตัวลงมา

BangkokOnFire

คำถามตามมาคือ อาคารเหล่านี้ออกแบบและก่อสร้างมาไม่ดีหรืออย่างไร? ระบบสปริงเกอร์ไม่ทำงานหรือ? ระบบดับเพลิงไม่สามารถดับไฟได้เลยหรือ?

จึงขออนุญาตอธิบายหลักการพื้นฐานในการรออกแบบอาคารเพื่อการป้องกันอัคคีภัยไว้ดังนี้

แนวคิดหลักในการออกแบบอาคารเพื่อป้องกันไฟไหม้นั้น สิ่งแรกที่นักออกแบบคิดไว้ หรือที่มาตรฐานกำหนดไว้ หรือ ทฤษฎีวางแนวทางเอาไว้นั่นก็คือ มีข้อสมมุติฐานว่า การเกิดเหตุไฟไหม้นั้นจะเกิดได้เพียงจุดเดียว ในแต่ครั้งของการเกิดเหตุการณ์

การออกแบบการเตรียมการทั้งหมดจะทำงานได้ดีมีประสิทธิภาพ เฉพาะแหล่งกำเนิดไฟที่มีเพียงจุดเดียวเท่านั้น

การอกแบบทางหนีไฟที่ว่าต้องมีทางออกอย่างน้อยสองทางทุกบริเวณก็มาจากแนวคิดนี้เอง เพราะไฟไหม้มีจุดเดียว การบล๊อคทางเดินก็จะบล๊อคแค่จุดเดียว ยังไงก็หนีไปอีกทางหนึ่งได้

อย่างที่สองคือ ตามหลักการ ปริมาณน้ำที่เตรียมไว้จะมีไว้ดับเพลิงในระยะเวลาหนึ่ง เช่น หนึ่งชั่วโมง ถึงสองชั่วโมง เท่านั้น ถ้าปริมาณไฟไม่มาก ไฟจะดับด้วยระบบดับเพลิงของอาคารได้ ถ้าดับไม่ได้เพราะเพลิงไหม้มีมาก จะช่วยชะลอหรือควบคุมพื้นที่ที่ติดไฟไม่ให้ลุกลาม รอจนกว่าพนักงานดับเพลิงจะเข้ามาควบคุมไฟต่อไป ซึ่งปกติควรจะมาถึงสถานที่เกิดเหตุไม่เกินหนึ่งชั่วโมง

ดังนั้น ระบบการออกแบบอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นโครงสร้างหลัก ระบบหนีไฟ จะออกแบบโดยให้ทนไฟเท่าที่กำหนดคือประมาณสองชั่วโมงเป็นหลัก ก็มาจากแนวคิดหลักนี้เอง

แต่นั่นคือแนวทางการออกแบบเพื่อป้องกันเพลิงไหม้ ไม่ใช่การออกแบบเพื่อป้องกันอาคารเมื่อเกิดวินาศภัยจากการก่อการร้าย ซึ่งแนวคิดคนละเรื่อง คนละแนวทาง

การเกิดเพลิงไหม้นั้นจากการก่อการร้ายอาจมีได้หลายจุด ในเวลาที่พร้อมๆกัน นอกจากนั้นการเกิดภัยอาจเกิดได้มากกว่าแค่ไฟไหม้ เช่น การระเบิด สารพิษ อาวุธเชื้อโรค ฯลฯ

การเกิดเพลิงไหม้ อาจจะเกิดนานกว่าสองชั่วโมง เมื่อเกิดเพลิงไหมแล้วอาจจะไม่มีนักดับเพลิงที่มาช่วยดับไฟหลังจากผ่านไปสองชั่วโมงแล้วก็ได้ เนื่องจากการสกัดกั้นของผู้ก่อการร้ายหรือการตัดทางลำเลียงขนส่งของเส้นทางเข้าสู่ตัวอาคาร

นี่เองที่ทำให้ระบบป้องกันเพลิงไหมของอาคารตามปกติ ไม่สามารถควบคุมความเสียหายได้ ถ้าเพลิงไหม้นั้นไม่ได้เกิดจากอัคคีภัยตามปกตินั่นเอง

ยังมีต่อ

กลับไปที่รายการบทความ<–